Bólusetning á seiði

Vetrarsár í eldisfiskum

27.10.2008

AVS styrkir verkefni þar sem unnið hefur verið að einangrun peptíðasa (ensíms sem brýtur niður prótein) sem bakterían framleiðir og seytir út í umhverfi sitt. Markmið verkefnisins er að afla upplýsinga um líffræði bakteríunnar og eiginleika hennar til að valda sýkingum. Einnig verður hannað bóluefni sem byggist á stökkbrigði bakteríunnar (stökkbreyttri vetrarsárabakteríu sem ekki framleiðir peptíðasann) og það prófað í fiski.

Búið er að einangra peptíðasann og skilgreina virkni hans. Peptíðasinn, sem er af flokki svokallaðra vibriolysina, er ekki banvænn laxi en veldur miklum blæðingum og drepi í vejum. Hann rýfur tengingar milli fiskafruma og getur því haft áhrif á útbreiðslu bakteríunnar í sýktum fiski og þar með þróun sjúkdómsins. Peptíðasinn brýtur einnig niður mótefni fisks og getur því mögulega haft hamlandi áhrif á ónæmiskerfi hans. Nú er unnið að gerð peptíðasa neikvæðs stökkbrigðis sem mun varpa frekara ljósi á þátt peptíðasans í sýkingarmætti bakteríunnar.

Áhrif peptíðasans og annarra afurða bakteríunnar á tjáningu bólgumiðlandi gena (IL-1β og IL-8) í laxafrumum hafa verið könnuð. Bólgumiðlandi gen taka þátt í að verjast sýkingum og í að ræsa ónæmissvar dýra. Peptíðasinn olli aukinni tjáningu á IL-8, en þó ekki í sama mæli og aðrar afurðir bakteríunnar. Niðurstöðurnar benda því til þess að peptíðasinn spili ekki lykilhlutverk í ræsingu ónæmissvars fisks.

Regnbogasilungur með vetrarsár

Unnið er að birtingu niðurstaða verkefnisins í tveimur greinum.

Næstu skref verkefnisins eru að kanna sýkingarmátt peptíðasa neikvæðs stökkbrigðis og hanna og prófa tilraunabóluefni sem byggja á afurðum þess. Verkefnið er hluti af doktorsnámi Bryndísar Björnsdóttur við Tilraunastöð Háskóla Íslands í meinafræði að Keldum, undir leiðsögn Bjarnheiðar K. Guðmundsdóttur. Stefnt er að því að vinnu við verkefnið ljúki á næsta ári.

Tilvísunarnúmer AVS: R 006-04

Til baka, Senda grein, Prenta greinina